Doğalgaz'da Evlerde İkinci Kademeye % 132 Rekor Zam Geldi

Doğalgaz'da 'Kademeli' Fatura Şoku: Evlerde İkinci Kademeye % 132 Rekor Zam

Enerji fiyatlarında yeni bir döneme girildi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yapılan düzenlemeyle birlikte doğalgaz ve elektrik fiyatlarında artışa gidilirken, konut aboneleri için kademeli fiyat tarifesi uygulaması da devreye alındı. Yeni sistemle birlikte tüketim miktarına göre farklı fiyatlandırma uygulanacak.

DEVLET DESTEĞİ YENİDEN ŞEKİLLENİYOR

Yeni modelde devletin sağladığı enerji desteği tamamen kaldırılmıyor ancak daha hedefli hale getiriliyor. Yüksek tüketim yapan aboneler, devlet desteğinden daha sınırlı faydalanacak ve faturalarında artış hissedecek. Bu kapsamda il bazında ortalama tüketim seviyeleri belirlenerek, bu ortalamanın yüzde 75 üzerinde tüketim yapan aboneler daha yüksek tarifeye tabi tutulacak.

Yaklaşık 21 milyon doğalgaz abonesi arasında 2 milyon 800 bin hanenin bu düzenlemeden doğrudan etkilenmesi bekleniyor. Özellikle geniş metrekareli konutlar, villalar ve yüksek tüketimli müstakil evler yeni tarifeden daha fazla etkilenecek.

Yeni sistem, düşük tüketimi olan haneleri korurken yüksek tüketimi olan abonelerin maliyete daha yakın ödeme yapmasını hedefliyor.

EVDEKİ FATURAYA YÜZDE 132'LİK 'SANAYİ' TARİFESİ

BOTAŞ'ın yayımladığı tabloya göre mart ayında 1000 metreküp doğalgaz için 7.772 TL ödeyen konut aboneleri, yeni dönemde ikiye ayrıldı:

Kademe-1 (Düşük Tüketim): Fiyat 10.625 TL'ye çıkarılarak yüzde 37 oranında zamlandı.

Kademe-2 (Yüksek Tüketim): Sınırı aşan evlerin faturası ise kelimenin tam anlamıyla patlayacak. Fiyat 7.772 TL'den tam 18.000 TL'ye fırlayarak yüzde 132 oranında zam gördü.

Dikkat çeken en büyük detay ise; Kademe-2'ye düşen bir vatandaşın, devasa fabrikaların yer aldığı "Sanayi Tarifesi" ve "Santral Tarifesi" ile birebir aynı rakamı (18.000 TL) ödeyecek olması.

İL BAZLI TÜKETİM FARKLARI DİKKATE ALINDI

Türkiye genelinde doğalgaz tüketiminde ciddi bölgesel farklar bulunuyor. 2023 verilerine göre en yüksek tüketim bin 401 metreküp ile Hakkari’de gerçekleşirken, Erzurum, Ardahan, Muş ve Ağrı gibi soğuk iller üst sıralarda yer aldı.

Buna karşılık Adana, Osmaniye, Mersin ve Antalya gibi daha sıcak bölgelerde tüketim belirgin şekilde düşük kaldı. İstanbul’da ortalama yıllık tüketim 869 metreküp, Ankara’da 1067 metreküp, İzmir’de ise 736 metreküp seviyesinde gerçekleşti.

İl bazlı farklılıklar, kademeli tarifede adaletli bir fiyatlandırma oluşturulması için temel kriterlerden biri olacak.

KADEMELİ TARİFE İLE AMAÇ NE?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar daha önce yaptığı açıklamalarda bu sisteme geçişin sinyallerini vermişti. Yeni modelle birlikte;

Fiyat düzenlemelerinin yılda bir kez yapılması,

Enflasyon ve küresel enerji maliyetlerinin esas alınması,

Devlet desteğinin gerçekten ihtiyaç sahibi abonelere yönlendirilmesi hedefleniyor.

Kademeli fiyatlandırma ile enerji tasarrufunun teşvik edilmesi ve kamu üzerindeki sübvansiyon yükünün azaltılması amaçlanıyor.

Uzmanlara göre bu sistem, hem bütçe dengesi hem de sürdürülebilir enerji kullanımı açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

KADEME SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?

Her abone için iki ayrı kademe uygulanacak

İl bazında belirlenen limit esas alınacak

Limitin %75 üzerinde tüketim → yüksek tarifeye geçiş

Sadece aşan kısım değil, ilgili tüketim dilimi zamlıya giriyor

Kademe sistemi nasıl işleyecek?

Yeni doğalgaz düzenlemesinde her il için farklı tüketim ortalamaları belirlenecek. Bu ortalamalar, o ilin iklim koşulları ve kullanım alışkanlıklarına göre şekillenecek. Belirlenen ortalamanın üzerine çıkan tüketimlerde ise devlet desteği kademeli olarak kaldırılacak.

Örneğin İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde kış aylarında ortalama tüketimin 200 metreküp olduğu varsayıldığında, bu miktarın yaklaşık yüzde 75 üzerinde tüketim yapan aboneler destek kapsamı dışında kalacak. Yaz aylarında ise tüketim daha düşük olduğu için limitler de aşağı çekilecek. Bu sistemle birlikte, tüketim arttıkça ödenecek fatura da doğrudan yükselecek.

Amaç: sosyal adalet ve dengeli destek

Yeni sistemin temel hedeflerinden biri, enerji desteklerinin daha adil dağıtılması olarak öne çıkıyor. Düşük ve orta gelirli, daha az tüketim yapan hanelerin desteklenmeye devam etmesi planlanırken, yüksek tüketimli ve gelir seviyesi yüksek olduğu varsayılan aboneler destek kapsamı dışında bırakılacak.

Yetkililer, özellikle büyük ve yüksek tüketimli konutlarda yaşayan abonelerin daha fazla enerji harcadığını, bu nedenle devlet desteğinin ihtiyaç sahibi kesimlere yönlendirilmesinin amaçlandığını ifade ediyor. Böylece kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması hedefleniyor.

2,8 milyon abone etkilenecek

Türkiye genelinde yaklaşık 21,8 milyon doğalgaz abonesi bulunuyor. Yeni kademe uygulamasından yaklaşık 2,8 milyon abonenin doğrudan etkileneceği hesaplanıyor. Buna karşın 19 milyon abonenin mevcut desteklerden yararlanmaya devam edeceği belirtiliyor.

Bu durum, geniş bir kesimin mevcut sistemden olumsuz etkilenmeyeceğini gösterse de, yüksek tüketim yapan haneler için ciddi bir maliyet artışı anlamına geliyor. Özellikle büyük metrekareli konutlarda yaşayan ya da yoğun tüketim yapan abonelerin faturalarında belirgin artışlar yaşanabilir.

İllere göre tüketim farkı dikkat çekiyor

Türkiye genelinde doğalgaz tüketimi bölgelere göre önemli farklılıklar gösteriyor. Soğuk iklime sahip bölgelerde tüketim daha yüksek olurken, ılıman bölgelerde daha düşük seviyelerde kalıyor.

Verilere göre:

Marmara Bölgesi: ortalama 155 metreküp

İç Anadolu: ortalama 180 metreküp

Karadeniz: ortalama 175 metreküp

Güneydoğu Anadolu: ortalama 195 metreküp

Doğu Anadolu: ortalama 235 metreküp

Özellikle Hakkari, yıllık 1.662 metreküp tüketimle en yüksek kullanım oranına sahip il olarak öne çıkıyor. Bu farklılıklar, yeni sistemde illere özel kademelerin neden gerekli olduğunu ortaya koyuyor.

Yeni doğalgaz düzenlemesiyle birlikte tüketim alışkanlıklarının değişmesi ve tasarruf bilincinin artması bekleniyor. Siz de bu yeni sistem hakkında düşüncelerinizi paylaşabilir, doğalgaz kullanımınızı nasıl etkileyeceğini değerlendirebilirsiniz.

ELEKTRİK VE DOĞALGAZA ZAM DETAYI

EPDK’nın açıklamasına göre elektrik fiyatlarında da farklı abone gruplarına göre artışlar yapıldı. Konut abonelerinde yüzde 25, kamu ve hizmet sektöründe yüzde 17,5, sanayide yüzde 5,8 ve tarımsal faaliyetlerde yüzde 24,8 oranında artış gerçekleşti.

Doğalgazda ise konut aboneleri için ortalama yüzde 25, sanayi için yüzde 18,61 ve elektrik üretim santralleri için yüzde 19,42 oranında fiyat artışı uygulandı.

Ayrıca BOTAŞ tarafından belirlenen toptan satış fiyatları da nihai tarifelerin şekillenmesinde belirleyici oldu.

Kaynak - https://www.karar.com/ekonomi-haberleri/dogalgazda-kademeli-fatura-soku-evlerde-ikinci-kademeye-yuzde-132-2040101